Wat vervilting bij hondenvacht is en oorzaken ervan

Hoe vervilting precies ontstaat en wat er in de vacht gebeurt

Om vervilting echt te begrijpen, moet je kijken naar de structuur van de hondenvacht. Veel hondenrassen hebben een zogenaamde dubbele vacht: een zachte ondervacht en een ruwere bovenvacht.

De ondervacht bestaat uit fijne, korte haren die dicht op de huid groeien. Dit is de isolatielaag. De bovenvacht bestaat uit stuggere, langere haren die water en vuil afstoten.

De grootste boosdoener bij vervilting is de dode huid. Wij mensen verliezen dagelijks een hoop huidcellen die we makkelijk weg wassen.

Honden verliezen ook huidcellen, maar die blijven vaak in de vacht hangen, verstrengeld tussen de haren. Dit poeder van huidschilfers werkt als een soort lijm. Tel daar losse haren, modder, zand en speeksel bij op en je hebt de perfecte ingrediënten voor een klit.

De vacht van een hond is van nature soepel en beweeglijk. Zodra de eerste klitten ontstaan, trekken de haren bij elke beweging van de hond nog verder samen.

Dit proces heet "vilten". De wrijving zorgt ervoor dat de haren zich onherroepelijk aan elkaar vasthechten.

Vooral plekken die veel bewegen zijn gevoelig. Denk aan de oksels (bij het lopen), de liezen (bij het hurken) en de staartaanzet (bij het kwispelen). Als je de klit open probeert te trekken, maak je het alleen maar erger. De buitenste haren blijven hangen en draaien zich strakker om de ondervacht heen.

Dit trekt aan de huid en veroorzaakt pijn. In extreme gevallen kan de huid zelfs scheuren of openliggen onder de vilten massa. Dan spreken we van "huidsluiting", een medische aandoening die directe hulp vereist.

De gevolgen voor de huid en het welzijn van je hond

Een verviltte vacht is een broedplaats voor ongemak. De meest directe klacht is jeuk.

Door de constante prikkeling van de haren op de huid gaat je hond krabben en bijten.

Dit leidt tot kale plekken, krabwonden en infecties. De huid kan niet meer drogen, waardoor vocht en warmte worden vastgehouden. Dit is een ideaal klimaat voor bacteriën (zoals Staphylococcus) en gisten (zoals Malassezia).

Een ander serieus gevaar is de belemmering van de doorbloeding. Dichte klitten werken als een strakke bandage.

Ze knellen de kleine bloedvaatjes in de huid af. Dit zorgt voor een doof, tintelend gevoel en kan op den duur weefselbeschadiging veroorzaken. Je hond kan hierdoor minder goed voelen waar zijn pootjes zijn, wat het lopen bemoeilijkt. Het sociale leven van je hond kan ook lijden onder een slechte vachtverzorging.

Een hond met vieze, verviltte vacht kan een onaangename geur verspreiden. Andere honden kunnen hier afwijzend op reageren.

Bovendien beperkt de vacht de bewegingsvrijheid. Een hond met klitten in de liezen kan zijn benen niet meer optimaal optillen, met een afwijkende loophouding tot gevolg. Er is ook een verschil tussen lichte klitten en zwaar vervilte vacht.

Lichte klitten zijn vaak nog met een kam of borstel te verhelpen. Zwaar vervilte vacht, die strak op de huid zit, kan het beste worden verwijderd met een tondeuse.

Probeer dit nooit met een schaar, tenzij je professioneel bent getraind. Je snijdt zeer gemakkelijk de huid mee, die door het vilten strak tegen de klit aanligt.

Welke hondenrassen zijn extra gevoelig?

Hoewel elke hond last kan krijgen van vervilting, zijn bepaalde vachttypen hier gevoeliger voor dan andere.

Rassen met een zogenaamde "ruwe" of "harige" vacht, zoals de Terriërs (West Highland White Terrier, Jack Russell) en de Duitse Draadhaar, moeten regelmatig geplukt worden. Plukken verwijdert de dode haren uit de ondervacht. Als je dit niet doet, vormen deze dode haren de basis voor vervilting.

Langharige rassen zoals de Golden Retriever, de Berner Sennen en de Newfoundlander vereisen intensief borstelwerk. Hun fijne ondervacht klit extreem snel, vooral na een wandeling in de regen of het bos.

Zodra de vacht nat wordt en opdroogt, trekken de haren samen. Het is essentieel om deze rassen na elke natte wandeling grondig te drogen en te borstelen.

Let ook op rassen met een "dubbele vacht" die je eigenlijk niet mag knippen, zoals de Chow Chow of de Alaskan Malamute. Bij deze rassen mag je de bovenvacht nooit afscheren. De bovenvacht beschermt tegen UV-straling en insecten. Als je deze laag verwijdert, blijft alleen de zachte ondervacht over die nog harder zal klitten en de huid niet meer beschermt.

Bij deze rassen is borstelen de enige optie. Specifieke probleemzones bij deze rassen zijn vaak de "vingers" tussen de tenen (de interdigitale ruimtes), de oksels en de halsbandregio.

De halsband zorgt voor wrijving, waardoor de vacht daar makkelijk breekt en klit. Zorg dat je hond een soepele, goed passende halsband draagt van soepel materiaal.

Praktische tips: Hoe voorkom en behandel je vervilting?

Voorkomen is beter dan genezen, en dat geldt zeker voor vervilting. Een consequente verzorgingsroutine is de sleutel tot een gezonde vacht.

Je hoeft niet elke dag uren te borstelen; het gaat om regelmaat en de juiste techniek. Zorg dat je de juiste materialen in huis haalt, want met een verkeerde borstel bereik je niets. Wat heb je nodig voor een effectieve vachtverzorging?

Zo pak je een klit aan zonder je hond pijn te doen.

• **Een metalen grove kam (ontklitter):** Dit is je belangrijkste gereedschap. De tanden moeten ver genoeg uit elkaar staan om de klit open te breken zonder de haren uit te trekken.
• **Een slickerborstel:** Een borstel met fijne, gebogen draadjes. Ideaal om de losse ondervacht te verwijderen en de vacht op te liften.
• **Een ontviltingspray:** Spray de klit licht in voordat je begint. Dit breekt de "lijm" tussen de haren en zorgt ervoor dat de kam soepeler glijdt.
• **Een hondentondeuse:** Voor zwaar vervilte plekken is een tondeuse vaak de enige humane oplossing. Kies er een met voldoende kracht (toerental) voor dikke vachten.

Begin altijd met je vingers. Voel waar de klit begint en waar hij ophoudt. Pak de klit vast bij de huid (je voelt de huid niet meer als de klit te strak zit, dus wees voorzichtig).

Kam de klit vanaf de uiteinden naar beneden toe. Druk de kam zachtjes tegen de klit en maak kleine, trillende bewegingen.

Werk altijd van buiten naar binnen. Als je bovenop de klit begonnen bent, duw je hem alleen maar dieper.

Als de klit niet open te krijgen is met de kam, is het tijd voor de tondeuse. Of de klit nu met de kam loskomt of niet, als de hond pijn heeft of de huid rood is, moet je stoppen. Een tondeuse met een geschikte clipper-maat (bijvoorbeeld maat 10 of 7F) schuift makkelijk onder de klit. Til de klit op en schuur de klit eraf, zover mogelijk van de huid verwijderd.

Doe dit nooit op een huid die al rood of ontstoken is; raadpleeg dan een dierenarts. Een professionele trimmer kan je helpen bij het opschonen van de vacht.

De kosten voor het verwijderen van vervilting hangen af van de grootte van de hond en de ernst van de vervilting. Reken op een bedrag tussen de **€40 en €100** voor een grote klitbehandeling. Als de vacht volledig moet worden kaalgeschoren (het "naalden" van de vacht), ligt de prijs vaak rond de **€60 tot €120**.

Dit is vaak goedkoper en minder stressvol voor de hond dan maandenlang proberen de vacht te redden.

Pro-tip: Begin jong. Leer een pup dat borstelen normaal is.

Gebruik daarbij lekkere snoepjes en hou de sessies kort. Een pup die leert dat borstelen beloond wordt, zal als volwassen hond veel relaxter zijn tijdens de vachtverzorging.

Soms is de huid al geïnfecteerd en zijn antibiotica of medicinale shampoos nodig.

Probeer in dat geval niet zelf de vacht te verwijderen; dit kan erg pijnlijk zijn en de infectie verergeren. Een kale hond ziet er misschien even raar uit, maar een gezonde hond voelt zich stukken beter.