Checklist voor vachtverzorging na bevalling bij hond

Voorbereiding: Materialen en Omgeving

Voordat je begint, verzamel je alle spullen. Niets is zo vervelend als midden in de behandeling achter een borstel aan te moeten zoeken terwijl je hond ongeduldig wordt.

Een goede voorbereiding zorgt voor een soepel verloop. Zorg dat je een rustige, warme ruimte klaarmaakt.

Een pas bevallen moederhond is vaak moe en gevoelig voor kou. Leg een comfortabele, schone handdoek neer waar ze op kan liggen. Dit voelt veilig aan en vangt losse haren en vuil op.

Pro-tip: Begin pas met vachtverzorging als de puppy’s rustig slapen en de teef ontspannen is. Forceer nooit iets; een gestreste moeder is geen goede leerling.

• Soft slickerborstel: Voor het losmaken van klitten en het verwijderen van vuil uit de ondervacht. Kies voor een borstel met plastic pinnen om de huid niet te irriteren.
• Fijngetande vlooienkam: Essentieel voor het controleren op parasieten en het verwijderen van losse haren in het gezicht en rond de oren.
• Schone washandjes of doekjes: Voor het schoonmaken van de vacht rond de tepels en de anaalklieren. Gebruik lauw water.
• Speciale hondenshampoo: Een PH-neutrale, milde shampoo. Vermijd agressieve wasmiddelen die de natuurlijke huidoliën aantasten.
• Conditioner of detangler spray: Helpt bij het ontwarren van de vacht en maakt het kammen makkelijker.
• Microvezel handdoeken: Voor het drogen. Ze nemen veel vocht op en zijn zacht voor de huid.
• Trimschaar (met ronde punt): Om eventuele hardnekkige klitten voorzichtig weg te knippen. Wees hier voorzichtig mee.

De Eerste 48 Uur: Hygiëne en Rust

In de eerste twee dagen na de bevalling is rust het allerbelangrijkste.

De vachtverzorging is nu minimaal en hoofdzakelijk gericht op hygiëne. Je wilt de moederhond niet belasten met een uitgebreide wasbeurt. De vulva van de teef zal nog wat afscheiden (lochia).

Dit is normaal, maar het kan de vacht rond de achterhand vies maken. Losse haren en bloedresten kunnen zich ophopen.

Dit lokt bacteriën aan en kan irritatie veroorzaken. Houd de vacht rond de vulva en de tepels schoon.

Gebruik hiervoor de washandjes met lauw water. Dep voorzichtig, wrijf niet te hard. De huid is nu extra gevoelig. Droog het gebied goed af met een schone doek.

• Controleer dagelijks op vocht: Kijk of de vacht onder de staart en rond de buik vochtig is. Vochtige plekken zijn een broedplaats voor bacteriën.
• Verwijder losse haren: Kam de vacht heel lichtjes met je handen of een zachte borstel om losse haren te verwijderen. Doe dit alleen als de hond het toelaat.
• Check de tepels: Controleer of de tepels vrij zijn van opgedroogde melk of vuil. Een zachte, vochtige doek werkt het beste.
• Vermijd water op de vacht: Was de hond niet in deze fase tenzij ze echt vies is. Een bad is nu een grote stressfactor.

Let op tekenen van huidirritatie. Rode plekken, kale plekken of een onaangename geur duiden op een probleem.

Raadpleeg bij twijfel altijd je dierenarts. Een infectie rond de tepels (mastitis) is pijnlijk en vereist directe medische aandacht.

De Eerste Week: Voorzichtig Kammen en Masseren

Na de eerste rustperiode mag je de vachtverzorging langzaam opbouwen. De hond is nog steeds moe, maar een lichte massage kan helpen bij de doorbloeding en het losmaken van spieren.

Bovendien stimuleer je de melkproductie door zachtjes over de borst te wrijven.

Gebruik de soft slickerborstel. Werk altijd met de haargroeirichting mee. Begin bij de rug en werk zijwaarts naar de buik en de poten.

Wees extra voorzichtig op de buik, waar de huid strakker staat na de dracht. Als je klitten tegenkomt, forceer ze dan niet uit.

Gebruik een detangler spray en probeer ze voorzichtig uit te kammen. Als het niet lukt, knip je het klitje voorzichtig los met de ronde schaar. Trek nooit hard aan de vacht; de huid is nu extra gevoelig. De hond zal waarschijnlijk veel tijd doorbrengen in de werpkist.

• Voer korte sessies uit: Beperk elke kambeurt tot 5 tot 10 minuten. De hond heeft nog geen energie voor lange behandelingen.
• Focus op de liezen en oksels: Dit zijn plekken waar klitten snel ontstaan door het liggen. Kam deze zones dagelijks lichtjes uit.
• Controleer op vlooien en teken: Een pas bevallen hond is kwetsbaar. Gebruik een vlooienkam om de vacht grondig te controleren op parasieten. Overleg met je dierenarts over veilige bestrijdingsmiddelen die de puppy’s niet schaden.
• Let op de staart: De staartwortel is een gevoelige plek. Kam de staarthaar losjes en verwijder uitwerpselen die eraan kleven.

Zorg dat de bodem bedekt is met schone, zachte lakens of handdoeken.

Vervang deze regelmatig om de vacht schoon en droog te houden. Een vieze ondergrond leidt snel tot huidproblemen.

De Eerste Maand: Opbouwen naar een Normaal Routine

Vanaf de tweede week begint de vacht van de moederhond zich te herstellen van de dracht.

De hormonen stabiliseren en de vachtstructuur verbetert langzaam. Dit is het moment om de verzorging geleidelijk te intensiveren, afhankelijk van het energieniveau van de hond.

Als de puppy’s beginnen met bijten en zuigen aan de tepels, kan dit de vacht beschadigen. Controleer hier dagelijks op. Knip eventueel het haar rond de tepels korter (met een tondeuse of schaar) om vastzitten van melk en vuil te voorkomen. Dit maakt het ook makkelijker voor de puppy’s om de tepels te vinden.

Een bad mag nu, maar alleen als het echt nodig is. Gebruik een milde shampoo.

• Introduceer de tondeuse: Als je hond een tondeusebehandeling nodig heeft, wacht dan tot ze volledig hersteld is. Test de tondeuse eerst op een klein stukje vacht om trillingen te controleren. Sommige honden zijn na de bevalling gevoeliger voor geluid.
• Verzorg de voetzolen: De vacht tussen de tenen kan klitten vormen. Kam dit voorzichtig uit en knip het indien nodig kort.
• Dieet en vacht: De vachtconditie komt van binnenuit. Geef de moederhond hoogwaardige voeding die rijk is aan eiwitten en vetzuren. Dit bevordert het haarherstel aanzienlijk.
• Monitor de vachtgroei: Houd in de gaten of de vacht gelijkmatig terugkomt. Kale plekken die niet verdwijnen, kunnen duiden op een hormonale verstoring of huidziekte.

Spoel de vacht zeer grondig uit; resten shampoo irriteren de huid. Droog de hond volledig met de microvezel handdoeken. Een föhn op lage temperatuur is optioneel, maar alleen als de hond hieraan gewend is.

Plan de eerste echte trimbeurt pas als de puppy’s gespeend zijn (rond de 8 weken). De hond is dan fysiek sterker en mentaal weer klaar voor een uitgebreide behandeling. Tot die tijd houd je het bij dagelijks kammen en schoonhouden.

Veelvoorkomende Problemen en Oplossingen

Ondanks goede zorg kunnen er problemen ontstaan. Een veelvoorkomend issue bij zogende teven is hotspots (acute vochtige dermatitis).

Dit zijn rode, natte plekken die snel groter worden. Ze ontstaan vaak door likken, krabben of door vochtige vacht.

De tepels kunnen gevoelig zijn. Sommige teven ontwikkelen een ruwe, harde huid op de tepels. Dit is vaak normaal door het frequente zogen, maar het mag niet openbarsten.

Een goede vachtverzorging rond de tepels minimaliseert wrijving. Vlooienallergie is een ander gevaar. Een jeukende hond zal krabben, wat de huid beschadigt. Gebruik alleen vlooienbestrijding die veilig is voor zogende teven (altijd dierenarts raadplegen!).

Waarschuwing: Als je een rode, warme of vochtige plek op de huid ontdekt, raadpleeg dan direct de dierenarts. Een hotspot kan zich razendsnel verspreiden en is pijnlijk. Probeer het niet zelf te behandelen met zalf zonder advies, omdat dit de huid kan afsluiten.

• Vachtveranderingen: Veel teven verliezen veel haar na de dracht (post-partum alopecie). Dit is vaak tijdelijk. Blijf goed kammen en voed het dier goed.
• Geur: Een onaangename geur kan wijzen op een infectie of slechte hygiëne. Was de hond niet vaker dan nodig, maar houd de vieze plekken schoon.
• Klitten in de ondervacht: Door het wisselen van vacht (rui) kan de ondervacht gaan vervilten. Gebruik een ontwolborstel om de dode ondervacht te verwijderen.
• Striae (striae): De huid kan rektekenen vertonen na de dracht. Dit is normaal. De vacht groeit hier soms minder goed terug. Masseren met een milde hondencrème kan helpen, maar vermijd de tepels.

Een vlooienkam is je eerste verdedigingslinie. Let op het gedrag van je hond.

Likken en bijten aan de vacht kan ook een teken van stress of verveling zijn. Zorg voor voldoende afleiding en rustmomenten buiten de werpkist. Een ontspannen hond heeft een gezondere vacht.